Home Over Agenda Archief Media Nieuwsbrief Stichting Contact

Archief

JINJAZZ@LUX - Maurice Horsthuis’ Elastic Jargon

zondag 11 nov 2012

LUX Mariënburg 38-39 Nijmegen

JINJAZZ@LUX - Maurice Horsthuis’ Elastic Jargon

Strijkinstrumenten zijn niet de meest gangbare instrumenten in de jazz en geïmproviseerde muziek. Laat staan veel strijkinstrumenten. Vandaag hebben we er acht. Drie violen, twee altviolen, twee cello’s en een bas. Plus een gitaar. Een bijzondere bezetting.

Een jaar of vijf geleden ontdekte ik een cd van het Amsterdam String Trio: Wintertheme. Het trio bestond uit Maurice Horsthuis, Ernst Reisiger en Ernst Glerum. Prachtige muziek gebaseerd op composities van Maurice Horsthuis. Het trio bestaat al lang niet meer. Maar Maurice Horsthuis heeft nadien vanuit dezelfde sfeer een uitgebreidere variant van het trio opgericht: Elastic Jargon. Pakkende melodieën, vrolijk weemoedig, springerig, in prachtige arrangementen en prachtige klankkleuren.

Viool: Jasper le Clercq, Jeffrey Bruinsma, Vera van der Bie, Jacob Plooij - Altviool: Roderick Krauss, Maurice Horsthuis - Cello: Annie Tangberg, Nina Hitz - Bas: Brice Soniano - Electrische gitaar: Wiek Hijmans

http://maurice horsthuis.com
http://www.elasticjargon.com


Recensies

“Bimhuis, Amsterdam, 16 september 2011.
One, two, three, four... Zo hoor je de leider van een strijkersgroep niet vaak aftellen, maar Elastic Jargon van altviolist Maurice Horsthuis is een swingende uitzondering. Naast stijlcitaten uit zowat de hele klassieke muziek, van barok tot modernisme, bevatten zijn stukken veel lekker fysieke ritmes uit de jazz en wereldmuziek, en de composities worden verlevendigd door heel wat improvisatie.
Dat Horsthuis geregeld voor theater heeft geschreven, klinkt door in al zijn werk, dat altijd een verhalende, beeldende opbouw heeft. Zo horen we in Der Kübelreiter, geïnspireerd door een verhaal van Kafka, de uitgemergelde ruiter op zijn kolenkit door de lucht vliegen en uiteindelijk wegwaaien naar hoger sferen. En wat vrijdag tijdens een van de veel te zeldzame concerten ook duidelijk werd, is het brede emotionele spectrum dat de groep bestrijkt: veel weemoed, nevelig impressionisme, maar ook vurigheid, een geestige, totaal ontsporende deconstructie van zigeunerclichés, en in Anybody There? uitgelaten vrolijkheid op een bedje van afrobeat.
Wat voor nog meer afwisseling zorgt, is dat de prachtig mengende noten van de acht strijkers doorschoten worden met de metalige klanken uit Wiek Hijmans elektrische gitaar: gemeen priemend, romantisch glijdend of in stuwende ritmepatronen als er in vieren wordt gespeeld.
Alle virtuozen van het gezelschap genieten hoorbaar en zichtbaar, van de mooie melodieën, de speelsheid van de aanpak en de ruimte om te soleren. Het is eigenlijk oneerlijk om bij zoveel kunde en passie individuen eruit te lichten, maar het is duidelijk dat vloeiende, zangerig gefraseerde expressie de violisten Jasper LeClerq en Jeffrey Bruinsma het natuurlijkst afgaan, al getuigt collega Vera van der Bie ook van een rijke fantasie bij het variëren op de thema’s. De meest sprekende stem is echter die van het collectief, dat het elastische jargon van Horsthuis spreekt.
Frank van Herk / Volkskrant

Van elastiek * * * *
Door Tim Sprangers
Hoe elastisch kan muziek zijn? Veel buigzamer dan Elastic Jargon lijkt onmogelijk. Violist Mark Feldman musiceerde een week lang met zeven leden van het snaarensemble. Enkele concerten en een prachtige plaat zijn de opbrengst. 'Slang' is een spannend album, waarin jazz en klassiek relativering vinden in een eigen jargon. Tussen en binnen composities zoekt bandleider Maurice Horsthuis naar tegenstellingen en reikwijdtes, de uiterste mogelijkheden van klassiek en jazz verkennend. Die blijken oneindig, met hulp van de fel opererende Feldman en de hechtende functie van bassist Brice Soniano (Volkskrant, juni 2010)

Tussen jazz en klassiek
Maurice Horsthuis Elastic Jargon & Mark Feldman, vrijdag 15 mei 2009, Bimhuis, Amsterdam
De muziek van Elastic Jargon die het midden houdt tussen jazz en klassiek. Uitgangspunt zijn uitgeschreven composities van blad, waarbij individuele leden uitgebreid mogen soleren. is er een uitgebreide bezetting, die door Horsthuis volledig wordt benut in de verschillende composities die het programma vormden in het Bimhuis op deze vrijdagavond. Zo klonk er aan het eind van de eerste set een langzame blues, maar de muziek ging alle kanten op. Dan weer klonk de er een jazz-ritmesectie onder leiding van de uitstekend spelende bassist Brice Soniano, dan weer klonk er een klein strijkorkest dat zich aan romantische filmmuziek waagde. Als gastmuzikant was Mark Feldman vertegenwoordigd. Feldman speelt tegenwoordig veel in de downtown scene rondom John Zorn. Hij toerde zelf als bandleider van een uitmuntende jazzband met de cd 'What Exit' op ECM. Bij Horsthuis speelde hij mee als volwaardig bandlid en bracht een aantal prachtige, korte solo's, die de muziek meteen op een hoger plan tilden. Zichtbaar genoot hij van andere partijen.
(Eric van Rees, 23.5.09)

JazzFlits - online Jazzmagazine nummer 20, 17 december 2007 door Herman te Loo
Altviolist/componist Maurice Horsthuis heeft wel iets van een feniks. Er gaan tijden voorbij dat je niks van hem hoort en ineens staat hij er weer. Na z’’n hoogtijdagen met de ICP en het Amsterdam String Trio (waarvan hij ook de voornaamste componist was), kwam hij in de jaren negentig met Amsterdam Drama, een prachtig orkest dat aan z’n eigen te grote bezetting ten onder ging (te duur en dus te weinig speelbeurten). Nu is hij terug met Jargon, een ensemble waarmee hij regelmatig op het kleine Amsterdamse podium De Badcuyp aan repertoire knutselt. Van de elfkoppige groep (tien strijkers en gitarist Wiek Hijmans) is nu een eerste cd uit, en Horsthuis weet ons weer heerlijk te verwennen. “Elastic Jargon’, de naam van de groep (en de cd) slaat, aldus de website (www.jargon.ws )op “de rekbaarheid van de basisbezetting, (…) kijken waar het elastiekje net niet knapt. Multimuzikale avonturiers uit de modern gecomponeerde en geïmproviseerde muziek werken gestaag aan de ontwikkeling van een geheel eigen jargon.” En dat jargon is uiteraard wel gebaseerd op Horsthuis’ esthetiek en achtergrond. Hij componeerde jarenlang theatermuziek voor Baal, Globe en het Nationale Toneel, en dat is in zijn composities immer terug te horen, Er is altijd wel iets beeldends of verhalends, zonder dat het echt specifiek wordt. De luisteraar mag er vooral zelf z’n eigen beelden bij bedenken. Om zijn prachtige sfeertekeningen en melancholieke melodieën neer te kunnen zetten, liet hij zich inspireren door allelei muzieksoorten. Zo roept de eenzame elektriche gitaar in ‘BoxRing’ associaties op met de filmmuziek van Ennio Morricone, komt bij ‘Teleur’ de balletmuziek ‘Apollon Musagète’ van Igor Strawinsky me even voor de geest, klinken de strijkers in ‘Afrikras’ zo ritmisch dat het net een slagwerkensemble lijkt, en zegt een titel als ‘Tango Morel’ natuurlijk genoeg. Het scheutje jazz is niet bijster groot, want Horsthuis’ achtergrond ligt daar nu eenmaal niet. Dit is typisch (West-) Europese muziek, maar wel met een dosis improvisatie, die (en dat is ook weer typisch Horsthuis) opgesloten zit in het totaal van de composities. Je weet als luisteraar dus niet welke noten opgeschreven en welke ter plekke bedacht zijn. Doet dat ertoe? Horsthuis’ eigen antwoord (ooit gegeven in een interview met ondergetekende): “Bij een lekkere warme douche vraag je je toch ook niet af hoeveel warm en koud water er nou precies in zit?” ‘Elastic Jargon’ is even weldadig als zo’n warme douche. Laat het maar lekker over je heen komen, en vraag niet waar het allemaal vandaan komt.

NRC HANDELSBLAD, 28-12-2007 | rubriek: Muziek;CD Jazz | pagina: C14
“De pastorale rust dreigt te worden verstoord” door FRANS VAN LEEUWEN
Jargon Elastic **** (vier sterren)
Zoals veel popmuziek in het geheel niet populair is, zo zijn ook veel zogenaamd klassieke platen in het geheel niet klassiek. Jargon, het nieuwe orkest van Maurice Horsthuis met hemzelf op altviool, ziet er met zijn tien strijkers uit als een klassiek orkest, maar klinkt bij vlagen zeer on-klassiek. Voor een deel ligt dat aan de toegevoegde elektrische gitaar bespeeld door Wiek Hijmans, voor een ander deel aan de manier van spelen. Zo wordt er in Loopjongen onbehoorlijk geswingd en doet men in Afrikras precies wat de titel belooft: krassend refereren naar Afrika plus - dat nemen we mee - de Australische didgeridoo. In Tango Morel wordt opgewekt salonorkest gespeeld, in Rit de geschiedenis van de jazzviool geschetst en het spannende Boxring kan zo in een thriller-film. Speelt in dit laatste stuk de gitaar al een belangrijke sfeermakende rol, nog sterker is dit het geval in het schitterende Lull waarin een toestand van pastorale rust telkens dreigt te worden verstoord. Wat Horsthuis en Hijmans hier presteren mag vele keren worden gehoord. En jawel: dit orkest heeft ook iets te bieden aan mensen die wel eens van Mozart en Haydn hebben gehoord.

NRC 24-12-2007 | rubriek: Kunst van het jaar | pagina: 11
Kunst van het jaar: Frans van Leeuwen
1. Ornette Coleman
2. Soweto Gospel Choir - African Spirit.
3. Netsayi - Chimurenga Soul.
4. Duke Ellington - The Duke Box - Storyville (8 cd-Box)
5. Maurice Horsthuis - Elastic Jargon - Slim, spits en verbazingwekkend lenig snarenspel van violist Horsthuis.

DE VOLKSKRANT 27 12 07
Vloeiend Élan -Door Frank van Herk
Jargon Elastic Data Records /cd recensie Jazz/ Oordeel redactie: 4 sterren
Altviolist Maurice Horsthuis maakt gretig gebruik van het feit dat klassiek opgeleide strijkers tegenwoordig ook swingend kunnen fraseren en improviseren. De violisten Jasper Le Clerq en Jeffrey Bruinsma hebben dat in een jazzcontext al ruimschoots bewezen, maar deze hele elfmansformatie voert de composities van Horsthuis uit met vloeiend élan, waarbij de grens tussen uitgeschreven materiaal en spontane variaties soms geheel vervaagt. De stukken zijn buitengewoon gevarieerd van klankkleur, van lieflijk tot rauw, en bevatten veel stijlcitaten uit een breed segment van het klassieke repertoire, zonder dat er ooit sprake is van pastiche.

JAZZENZO.nl 20 02 08
Maurice Horsthuis’ Jargon – Elastic /door: Rinus van der Heijden
Neem vier violen, twee altviolen, drie cello’s, een contrabas en een elektrische gitaar. Dan heb je aardig wat van de snaarinstrumentenfamilie bij elkaar. Het streven zou dan kunnen zijn, dat je laat horen wat al dat snarenspul kan. Let wel: streven. Want je staat dan pas aan een lange, eindeloze weg, waarop je het allemaal nog moet waarmaken. Streven is immers nog niet doen.
De Amsterdamse altviolist en componist Maurice Horsthuis is het streven voorbij. Hij heeft voornoemde snaarinstrumenten samengevoegd in de groep Jargon. Bedoeling is te onderzoeken hoe ver je kunt gaan met snaarinstrumenten. Daarom heeft de leider er bij deze cd het woord ‘elastic’ voorgezet: kijken hoe ver het rekvermogen is van elastiek. Muzikaal vertaald betekent dat: waar liggen de grenzen van snaarinstrumenten, in welke culturen kun je ermee terecht, hoe voegen ze zich in actuele geïmproviseerde en gecomponeerde muziek?
Het antwoord is eenvoudig: oneindig. Vanaf de eerste noot van deze imponerende cd maken Horsthuis en zijn medemusici duidelijk, dat violen en cello’s ook buiten het terrein van klassieke muziek excelleren, dat contrabas en elektrische gitaar niet alleen thuishoren in jazz- en popmuziek. Op zich is dat niet nieuws, de wijze echter waarop al deze snaarinstrumenten ook aangewend worden op het gebied van ritmiek, tempi en tokkeltechniek wél. In twaalf eigen stukken bewegen Horsthuis c.s. zich door typische snaarculturen zoals gipsymuziek, maar ook door de wereld van de minimal-music. Het bewijst niet alleen Horsthuis’ kijk op en inspiratie door andere stijlen, ook zijn technische bagage die dit allemaal mogelijk maakte, imponeert. ‘Elastic Jargon’ doet daardoor zijn naam alle eer aan.

Get the Flash Player to see this player.



foto's

laatste updates

Image
Han Bennink/Joris Roelofs

Nederlands avontuurlijkste drummer Han Bennink werd dit voorjaar 75. Een halve eeuw geleden stond hij aan de basis van de invloedrijke Instant Composers Pool, het collectief waarin vooral hij en pianist Misha Mengelberg invloed uitoefenden op generaties improviserende musici van over de hele wereld. Vanavond is deze veelzijdige muzikant te gast bij Jin op De Kaaij. Hij komt niet alleen maar neemt de jonge saxofinist/karinettist Joris Roelofs mee.

Lees meer

Media


Van de foto's van Lucas Hüsgen zijn afdrukken te verkrijgen, op professioneel papier, in passepartout, of ook ingelijst. Voor meer informatie: lh@lucashusgen.net.